Kao zemlja koja leži na raskrsnici puteva Istok-Zapad, Bosna je još od ranoga srednjeg vijeka kao granična zemlja između Bizantije i Franačke države bila područje sukobljavanja pravoslavne i katoličke crkve. Između njih je stoljećima stajala autonomna Crkva bosanska čiji su sljedbenici sami sebe nazivali bosanskim krstjanima - bogomilima, patarenima, babunima ili katarima. Najstariji dokument o bogomilskoj sekti u Bosni je pismo kneza Vukana, mlađeg sina Stevana Nemanje, koje je godine 1199. poslao papi Inoćentiju III moleći ga da mu pošalje svoje poslanike sa kojima bi uredio crkvene i državne odnose.
U tom pismu on navodi papi kako ne maleno krivovjerstvo niče u Bosni i da je sam ban Kulin sa svojom ženom, sestrom, mnogim rođacima i još 10.000 ljudi prešao u krivovjerstvo. Na to pismo papa 1200. godine piše mađarskome kralju Emeriku da pomogne istrjebljenje krivovjerstva u Bosni. Da bana od toga odvrati, 1203. godine u Bosnu je stigao papin izaslanik Bernard i kapelan Ivan de Casamaris pred kojima su se mnogi pravci u ispovijedi formalno odrekli krivovjerstva. Mnogi latinski izvori izričito tvrde da se u Bosni i Hercegovini još od druge polovine 12. vijeka raširilo patarensko učenje. |
|
Opširnije...
|
|
|
Bosanski krstjani ili babuni |
|
|
|
|
Oni su po svoj prilici bili jedna kršćanska sekta, koja je nastala u Bugarskoj, a osniva je pop Bogomil koji je živio u doba bugarskoga cara Petra 927.-968. Iz Bugarske se bogomilstvo prenijelo u Grčku i Rašku, pa odatle u Bosnu, a iz Bosne u Italiju i Francusku. Historičari su mišljenja da su na bogomilstvo najviše uticali pavličani i masalijani, koji su se opet razvijali pod uticajem azijskog manihejstva. Također se smtra da je u bogomilstvo došao rečeni blagi i umjereni dualizam. |
|
Opširnije...
|
|
|
Etničko porijeklo Bošnjaka |
|
|
|
|
Velike seobe naroda, kojima se završava stari vijek, nisu izmijenile individualnost Bosne. Prije svega, te seobe su ostavile u Bosni malo tragova. Dolazak Slavena na teritorij Bosne doveo je samo do izvjesne simbioze prastaroga bosanskog stanovništva sa Slavenima. Južni Slaveni su u svoju današnju postojbinu došli kao jedna amorfna neorganizirana masa. Do formiranja stanovništva Bosne dolazi stapanjem kompaktnih ilirskih plemena sa novopridošlom slavenskom masom koja je bila mnogobrojnija, budući da je cijelome stanovništvu Bosne uspjela nametnuti slavenski govor. Još do dana današnjega sačuvalo se u kulturi domaćega bosanskog stanovništva dosta starih ilirskih elemenata, što znači da je i ilirski sloj bio od velike važnosti. |
|
Opširnije...
|
|
|
Odnos Bošnjaka prema Osmanskom carstvu i državi |
|
|
|
|
Ideja nacionalne države, koja je, kao i nacija, tvorevina iz kraja 18. i početka 19. stoljeća prvi put se na Balkanu javlja u toku Prvog srspkog ustanka. Dotadašnje teorije države imale su univerzalističko poimanje. U tom duhu smatralo se da je jedino Rimsko carstvo zakoniti, a Bizantijsko carstvo samo njegov legitimni nasljednik. Carigrad se smatrao novim Rimom. Ono ima da ujedini sve kršćanske države, koje su mu hijerarhijski podčinjene. |
|
Opširnije...
|
|
|
Uzimanje Bošnjaka u adžami-oglane |
|
|
|
|
U bosanskom krajištu ili području istočno od Sarajeva do rijeke Drine osmanska vlast je postojala još od 1436. godine, a islam se znatno ranije počeo širiti. Zauzevši konačno Bosnu 1463. godine, Mehmed II Fatih izdaje Ahdnamu franjevcima, kao predstavnicima Katoličke crkve, kojom se garantira slobodan život katolika. |
|
Opširnije...
|
|
|
Afirmacija Bošnjaka u političkom životu Osmanskog carstva |
|
|
|
|
Od Fatihova zauzimanja Bosne uticaj Bošnjaka postaje znatniji i jači u životu Osmanske carevine. Jedan od prvih Bošnjaka koji se koristio Fatihovom povlasticom bio je Jakub paša. Došavši jednom pred sultan Mehmeda dobio je zatim odgoj kod tog sultana. Jakub paša kao vojskovođa komanduje vojskom i odnosi pobjedu na Krbavskom polju 1493. godine. |
|
Opširnije...
|
|
|
Naseljavanje Bošnjaka u Podunavlje - Undžurovinu |
|
|
|
|
Pobjedom na Mohaču 1526. otvoren je put Osmanima u Podunavlje. Na to se nadovezala kolonijalizacija Bošnjaka u novoosvojene krajeve. Za Carevinu ta kolonijalizacija je imala strateški značaj zato što su Bošnjaci već bili primili islam. Zato je vođena smišljena politika da što više Bošnjaka naseli ta područja. U tome se nalazi objašnjenje da je u toku 150-godišnje osmanske vladavine na položaju begler-bega bilo preko 20 Bošnjaka. Naseljavanje Ugarske i Hrvatske bilo je zahvatilo široke mase bošnjačkog stanovništva. |
|
Opširnije...
|
|
|
Uloga Bošnjaka u odbrani Osmanskoga carstva i Bosanskoga ejaleta |
|
|
|
|
U drugoj fazi Osmanskoga carstva kada se iz ofanzive prelazi u defanzivu. Od bitke pod Sigetom 1593. godine na Bošnjake u narednim stoljećima pada teret i obaveza Carstva u Evropi, ali i svog biološkog opstanka. U 17. stoljeću Bošnjaci su dali neizmjeran doprinos odbrani Osmanskog carstva u Kandijskom i Velikom bečkom ratu. Pošto su oba rata vođena i na tlu Bosanskoga ejaleta hiljade Bošnjaka dalo je živote za odbranu Carstva i rodne grude. |
|
Opširnije...
|
|
|
Borbe Bošnjaka protiv reformi - tanzimata u Carstvu |
|
|
|
|
Protiv reformi (tanzimat) u Osmanskome carstvu ili tanzimat borili su se Albanci i Bošnjaci. Reformama se, počevši od sultana Selima III, iz temelja mijenjao dotadašnji koncept osamnske države koja je u osnovi imala nadnacionalni karakter. Reformski pokušaji išli su u prvom redu za strogim centralizmom i uvođenjem prosvijećenog apsolutizma, te osiguranjem nadmoći turskoj naciji nad neturskim narodima. Dosljedno tome i u vojnoj ogranizaciji, potpale bi pokrajinske i lokalne vojne snage, koje su činili jeničari i spahije. |
|
Opširnije...
|
|
|
Znameniti vakifi Bošnjaci u doba Osmanske carevine u 15. i 16. stoljeću. |
|
|
|
Ishak beg Ishaković
Na položaj krajišnika Skopskog krajišta, kome je i pripadalo Bosansko krajište Ishak bega je sultan imenovao 1439. godine. Do tada je u tom zvanju bio njegov otac Isha-beg. Sa malim prekidima, on će to ostati do 1463. godine. Godine 1463. sultan Mehmed II Fatih postavlja Ishak bega za drugog sandžak bega Bosne poslije prvoga Mehmed bega Minetovića. U ime Boga i u sultanovu čast on je 1457. godine u Sarajevu podigao džamiju, u narodu nazvana Careva džamija. |
|
Opširnije...
|
|
|
«« Početak « Prethodna 1 2 3 4 Sljedeća » Kraj »»
|
| Stranice 1 - 10 od 36 |
